Dierproeven

bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Dierproeven 21:29, 12 Jan 2006 (CET)

Dierproeven zijn experimenten die worden uitgevoerd op levende dieren (proefdieren), meestal om meer te weten te komen over de effecten van een geneeskundige behandeling of een medicament waarvan men de hoop of de verwachting heeft dat deze ook bij mensen nuttig zou kunnen zijn. Ook kunnen dierproeven voor een psychologische testcase worden gebruikt, waarbij via doolhoven, sensorische prikkels (elektrische schokken, lichtjes, voedselgeur, geluidstonen e.a.) het instinctmatige leergedrag van de dieren kan worden vergeleken met dat van de mens (zie: leerpsychologie, behaviourisme).

Alle potentiële geneesmiddelen worden eerst getest op dieren (meestal te beginnen met laboratoriummuizen of -ratten) om de giftigheid ervan te bepalen. Pas als deze tests naar tevredenheid uitvallen kan worden overwogen om mensen willens en wetens aan het middel bloot te stellen.

Een garantie dat een middel dat bij dieren onschadelijk blijkt, dit bij mensen ook zal zijn is er echter niet: het metabolisme van mens en proefdier kan voor dit middel best blijken te verschillen. (Thalidomide is b.v. bij ratten veel minder teratogeen dan bij mensen) De diersoorten die meestal het best de mens benaderen zijn de mensapen, met name de chimpansee.

Veel mensen hebben ethische en morele bezwaren tegen dierproeven omdat in een aantal gevallen de proefdieren onvermijdelijk leed wordt aangedaan. Deze bezwaren worden des te sterker naarmate er alternatieven beschikbaar zijn waarbij geen dierenleed wordt veroorzaakt (bijvoorbeeld mutatie-experimenten op bacteriekolonies in plaats van muizen), naarmate het onderzoek om trivialere redenen wordt verricht (cosmetica versus geneesmiddelen), en naarmate de proefdieren hoger ontwikkeld zijn (slakken en muizen versus katten, honden, andere aaibare zoogdieren en mensapen).

Zelfs indien hiermee rekening wordt gehouden blijft er echter een belangrijke categorie experimenten over die alleen op dieren kan worden gedaan en waarbij het te verwachten nut zo groot is dat de meeste (maar zeker niet alle) mensen dit als gerechtvaardigd zien, bijvoorbeeld in het kader van de ontwikkeling van een vaccin tegen aids.

Zie ook: Vivisectie