Aannames
From Talk2000.NL
Contents |
[edit] 'never assume'
[edit] binair denken
Binair (tweetallig) redeneren is de simpelste vorm van denken. En heel effectief. Zwart of wit, waar of niet waar, nul of één.
Het is nuttig wanneer je snel moet handelen. Onze primitieve voorouders hadden er veel gemak van. Vluchten of niet vluchten. Toeslaan of niet toeslaan. Blijven of verdertrekken.
Kenmerk van binair denken is: knopen doorhakken.
Wanneer je echter wetenschap bedrijft, of een misdaad onderzoekt, of iets ingewikkelds wilt begrijpen, kan het zijn dat binair denken tegen je werkt. Door te vroeg een 'beslissing' te nemen over wat waar is (je aanname), ga je het bewijsmateriaal / de gegevens 'selecteren en schiften'. En vervolgens kom je dus ook vaak uit op je aanname als 'waar' - maar zou het kloppen?
[edit] multicausaal denken
Multicausaal, bijv. naamw.
1 het gevolg zijnde van verscheidene oorzaken
Wij vereenvoudigen de werkelijkheid graag om haar makkelijk te begrijpen en te overzien, en erover te vertellen. Maar het is natuurlijk allemaal niet zo simpel.
Voorbeeld: Hij was te laat op school omdat hij vergeten was de wekker te zetten.
Lijkt een perfect oorzaak-gevolg, toch? Maar, een beetje flauw, er is nog wel meer te vertellen:
- hij is niet op tijd uit zichzelf wakker geworden omdat het maandag was en hij het weekend laat op bleef en laat op stond;
- hij moest ook nog zijn band oppompen;
- hij kon zijn aardrijkskunde boek niet vinden, had hij nu maar de avond tevoren zijn tas ingepakt.
Kortom, het ene gevolg heeft meerdere oorzaken.
In de maatschappij zul je vaak zien, dat er bepaalde ontwikkelingen zijn, zoals de opkomst van identificatieplicht, die heel veel oorzaken hebben. Als vuistregel kun je nemen, dat het aantal oorzaken een veelvoud moet zijn van het aantal betrokken actoren. Als er honderd mensen betrokken zijn bij de invoering/uitbreiding van identificatieplicht, zijn er dus honderden oorzaken en beweegredenen te verwachten voor deze ontwikkeling.
Een stelling als: de identificatieplicht is bedoeld om een 'Brave New World' te realiseren is daarom, in zekere zin, een ten onrechte simplificatie en daarmee onjuist.
[edit] conclusies uitstellen
Hadden we al honderden oorzaken in plaats van één, nu wordt het echt lastig: redeneren met onzekerheden. In plaats van de meest waarschijnlijke optie te 'kiezen' en daarmee verder te redeneren, moeten we alle opties openhouden tenzij we kunnen aantonen dat ze onjuist zijn. En dit kan bijna nooit.
Dus: we moeten wel kiezen aan welke opties we onze energie besteden, want je kan niet alle theoretische mogelijkheden nagaan; echter, we moeten niets uitsluiten dat niet uitgesloten kan worden. En dit betekent werk, heel veel werk. Voortdurend, al redenerend, bijhouden welke onwaarschijnlijker opties er ook nog zijn om dingen te verklaren.
Een schone taak.
mick 08:15, 21 May 2005 (CEST)
[edit] Zie ook
- N a v i g a t i e -
- ^ top
- Main Page (homepage talk2000 collectief)
- welke pagina's linken hiernaartoe? ( ga terug met: Alt - cursor-links )
